“Polariseren en zwartepieten helpen de energietransitie niet” – Blog Bart van de Velde

De Sint is weer in het land, de geur van speculaas vult weer de huizen en de spanning is te lezen op de kindergezichtjes. Helaas drijft ook de discussie weer boven en wordt wederom het debat gevoerd over Zwarte Piet. Afgelopen zondag tijdens ‘Zondag met Lubach’ stelde Arjen Lubach terecht dat beide ‘kampen’ steeds verder polariseren. Snelwegen en bruggen worden geblokkeerd, basisscholen vormen het podium voor demonstraties, welke steeds feller worden gevoerd. We zijn allemaal overtuigd van ons eigen gelijk, wat ervoor zorgt dat we er niet uitkomen. Wat is er met het aloude polderen gebeurd? Waren wij Nederlanders geen expert in het vinden van de Gulden Middenweg? Allebei een beetje inleveren, en dan tevreden zijn met de vooruitgang die is geboekt. Toch weer een resultaat waar we mee verder kunnen. Maar er komt geen resultaat. Niemand levert in.

Het bracht mij aan het denken. Zijn we ook niet in de energietransitie het polderen verleerd? Ook hier zijn duidelijke ‘kampen’. Waar het ene kamp roept dat alle huizen aan de individuele warmtepompen moeten, vindt het andere kamp dat we massaal over moeten op warmtenetten. Dan is er een groep die het zonde vindt dat we alle gasnetten weghalen. Kan hier geen waterstof door? Er is een kamp dat vindt dat we de klimaatveranderingen overdrijven en we eigenlijk niets hoeven te doen. En weer een ander kamp wacht (met veel geduld) totdat de eerste thoriumcentrale is gebouwd. Het probleem dat ik ook hier weer zie: het blijft vooral bij ‘roepen’. We komen niet tot de ideale mix van oplossingen. We wijzen elkaar op ons eigen gelijk en maken de ander voor van alles uit wanneer deze een ander beeld voor ogen heeft.

Een voorbeeld? Laatst op Twitter reageerde ik op iemand die stelde dat bestaande bouw geen warmtenetten nodig heeft. Interessante stelling dacht ik…. Zo had ik het nog niet bekeken. Ik ging graag de discussie aan. Al snel merkte ik dat we er niet uit zouden komen. Ik was van mening dat we de warmtenetten echt nodig gaan hebben om de benodigde massa te kunnen verduurzamen. Naast alle andere opties die voorhanden zijn. Mij werd echter verweten dat ik niet ‘beyond’ dacht. Alle huizen zijn immers tot ‘passiefhuizen’  te renoveren werd gesteld. Wie dat dan allemaal moet betalen? “Het geld is er” was het antwoord. Warmtenetten moeten we niet (meer?) willen omdat blijkbaar heel Nederland over kan op individuele ‘all-electric’ systemen. Door een zinvolle oplossing zo makkelijk weg te zetten, en vast te houden aan één oplossing die voor heel Nederland zou moeten gelden, gaan we er niet komen, is mijn overtuiging.

Ook hier geldt weer dat we allemaal wat van ons eigen gelijk moeten loslaten. De energietransitie vraagt niet om evangeliseren van de oplossing waar je zelf het meest van overtuigd bent. De opgave is enorm: ruim 90% van alle gebouwen zijn nu nog op aardgas aangesloten. Dat moet uiteindelijk 0% worden! Miljoenen woningen in een paar decennia tijd. De energietransitie vraagt dus om aanpakken. Beginnen met de oplossingen die we nu hebben. Samenwerken, en dus ja… ook compromissen sluiten. Daarbij hoort een mix van oplossingen: windmolens, zonnedaken, warmtenetten, warmtepompen…. Het is allemaal nodig. Laten we de handen ineen slaan in plaats van vasthouden aan onze eigen stokpaardjes.

En wellicht lossen we een ander probleem ook meteen op. Als we straks geen schoorstenen meer nodig hebben door het verdwijnen van alle kachels en ketels, kan Piet ook niet meer zwart van het roet zijn!